beklemek gövde kazanması zamanın

şiirle pek işim olmadı, çoğu zaman şairin ne demek istediğini ya da benim bundan ne çıkarmam gerektiğini dahi anlamadım. hele ki hiç gelmeyecek sevgiliye yazılmış ağdalı aşk şiirleri, bal festivalinde tam altın için kilolarca bal yemeye çalışanlar kadar bıktırıcı geldi ama bazı taşlar zamanla oturur. şiirler üç boyutlu dünyamıza dördüncü boyuttan gönderilmiş şifrelerdir. birden ortaya çıkarlar, işlerini görürler ve sonra da çekip giderler.

cemal süreya'nın "beklemek gövde gösterisidir zamanın" dizesini de onu hiç beklemediğim bir anda okudum, daha önce duymamıştım. aslını astarını ararken de şiirin basılı halinde, bu cümlenin böyle olmadığını fark ettim. "beklemek gövde kazanmasıdır zamanın" yazıyormuş. fakat bu yanlış o kadar fazla tekrarlanmış ki, doğruya yakınsamış. şu an internetin yarısı beklemeyi gövde gösterisi, diğer yarısı ise gövde kazanması olarak biliyor. ben oyumu gövde kazanmasından yana kullanıyorum. soyadındaki bir y'yi bahiste kaybeden cemal bey'i bulsam kendisine soracağım fakat iki kumarbazın ne zaman tetikleneceği belli olmaz. tüm soyadımı kaybedip de yaşayanların arasına geri dönemem. bu işleri bırakmak kolay olmadı.

ki yanlış hali bile muazzam, bir yanlışın peşine düşüp yola çıkmak bile heyecan verici. kesin hesaptan sonra ortaya çıkan net bir sonuç gibi değil şiir, seninle kurduğu bağa göre değişiyor. yanlışı yok. doğrusunun ne olduğu da kimin umurunda ki? belki de iki versiyonunu çıkarttı şair, hangisinin tutacağına dair bahis oynadı başka bir şair arkadaşıyla. boğaz kenarında rakı balığına. soğuk bir ekim akşamında, meyhaneden yalpalayarak çıkıp beşiktaş'a kadar yürüdüler. kuruçeşme civarında gençten bir adam çıktı karşılarına, canı belli ki çok sıkkındı. az önce istifasını vermiş, parasını dahi içerde bırakıp bir daha geri dönmemek üzere o lüküs mimarlık ofisinden toz olmuştu. genç adam iki şairi görmedi boğazın karanlık sularına bakarken ama şairler onu, elli sene öncesinden bile gördü. 

zor bir haftayı daha geride bırakmaya çok yaklaştım, iş çıkışı mekkeli müşriklerle haftalık olağan toplantımızı yapacağız deniz gören bir çamın altında. maviden, grimsi bir mora dönüşecek yavaşça gökyüzü. en uzakta gelidonya feneri'nin on saniyede bir çakan fenerini göreceğiz. önünde uzanan adaları, nadiren geçen tekneleri... kaptan eudemos'un büyülü yelkenlisine ise sadece ben bakacağım. defneden tacını bile göreceğim bir dağın yamacından. birkaç hafta içinde gideceğimiz kampın hazırlıklarını konuşacağız, içimizdeki serüven ateşi yeniden harlanacak. herkes evli, herkes çocuklu. bize, kendimizden bir avuç et ancak kalmış. o eti de mangala yatıracağız, yıldızların altında etimizle kendimize geleceğiz. hiçbirimiz sorumluluklarımızdan kaçmıyoruz, 1950'lerde galata köprüsünü sırtında yüküyle geçen bir hamal gibi eğilip bükülsek de yıkılmıyoruz. 

geçen çarşamba, işten "hastaneye gidiyorum, öğleden sonra ancak gelirim" diye çıktım. nereye gittiğimi bilmelerine gerek yoktu. önce mezarlığa uğradım, beyaz mermerin üzerine sonbahar yaprakları düşmüştü, onları ayıkladım. biberiyenin yapraklarını avucumda ezdim, kokladım ve geçen 15 seneyi düşündüm. beklemek, gövde gösterisi değildi. meydan okuma değildi. 

çok kalmadım, seni yolda bulacağımı bildiğim için yola devam ettim. opeth'ten ending credits çalarken, yanımdan gümüş siyah bir motor geçti. virajı, rüzgarı ezbere bilen bir martı gibi karşıladı. yolun üzerinde değildi, yolun kendisi olmuştu. gözden kaybolana kadar onu izledim, açık camlardan giren sonbahar rüzgarları arabanın içinde ufak bir kasırga kopardı. 

kadim sahilimize ulaştım, ölü ormanın içinde yürüdüm, bulutlar beni almak için yeryüzüne çok yaklaştı ama henüz değil dedim. birkaç saat sonra geri döndüm koltuğuma, o zamandan beri neredeyse kalkmadım. dünyevi meselelerin metrekare hesaplarıyla, terasa çıkan merdivenlerle, teknik hacimlerle, bakanlığın çelişen görüşleriyle akşamı ettim. yaşamanın külfete döndüğü bu coğrafyada, sırtım ağrıdı, eğildim ama yine devrilmedim. 

vakitsiz esen rüzgarlar

tanrı biliyor ya, bu öğleden sonra işe geri dönecek ne hevesim vardı ne de dermanım. ikili koltuğa sığışmış bir kedi gibi kıvrıldım, evin içinde iyi bir rüzgar yakaladım ve kapalı televizyonun camından yansıyan perdeyi izledim. adeta dev bir vatoz ahenkle dans ediyor, bir şişip bir iniyordu. evde değil de kanarya adalarının açıklarında bir yelkenlideydim sanki, önümde atlas okyanusu uzanıyordu. 28 günlük bir seyrin ilk gününde, tekneyi ve kendimi daha da yakından tanımaya başlıyordum. gerçek ise tüm ağırlığıyla üzerime çökmüş ve boynuma basmaya başlamıştı, gerçek tarafından gözaltına alınıyordum. koltuktan kalkıp yola koyulmam gerekiyordu ama tüller bir peri kızı gibi gözümün önünde raks ediyor ve beni uyku krallığının hükümdarı olmaya çağırıyordu. 

peri kızını reddedip kendimi dış kapıya zor bela attım, işe zaten en az on dakika geç kalmıştım. ha on dakika geç ha yirmi dakika erken, her şey zamanın ağır bulamacına anlamını yitirecek kadar karışmıştı. günleri hatırlamıyor, sadece cuma akşamlarının o eski zamanlardan kalma büyüsüyle diriliyordum. aşırı yaşlı komşular, evlerinin terasında kadınlar günü yapıyordu. günleri sayılıyken böyle şeylerle oyalanmak belki mutlak sonun kasvetini azaltıyor olsa gerek, kahkahaları mahallede çınlıyordu. eylülün sonuna rüzgar gücüyle sürükleniyorduk, bir poşet de sanki bir gökyüzü yelkenlisi gibi tüm gövdesini doldurmuş bulutlara doğru uçuyordu. mutlu bir poşetti, her şeyi geride bırakmış ve doğru rüzgarı sonunda yakalamıştı. bazen hızla irtifa kaybediyor ama bir arabanın altında çiğnenmeden tekrar toparlıyordu. ağacın dallarından, elektrik direklerinden, tellerden ustaca sıyrılıyordu. sanki tüm atmosfer bugün o poşeti mutlu etmek için uğraşıyordu. uçan bir deniz anasına dönüşüp gözden kayboldu, şimdiye nereye varmıştır kim bilir. ben olsam batıya uçar, rodos'un üzerinde dolanırdım. oranın rüzgarları pek yaman oluyor, yel değirmenlerini görene dek durmazdım. bir gece rodos'ta kaldıktan sonra da girit'e doğru yola devam ederdim. kazancakis'in mezarına bir akşam üstü varırdım ve orada dinlenirdim. hiçbir şey ummaz, hiçbir şeyden korkmazdım. bir poşet de olsam özgürüm diye kabarırdım.

salı öğleden sonranın düşe benzeyen ağırlığıyla başlayan yazı, benimle birlikte ayak sürüyerek cumaya vardı. topal bir dilenci gibi peşimi bırakmadı ve birkaç kelime daha dilendi. o sırada rüzgarlar dindi, poşet belki de atmosferin dışına çıktıktan sonra uzay çöpüne dönüştü. elon musk'ın yıllar önce yörüngeye gönderdiği kırmızı tesla'nın koltuğuna takıldı kaldı. genelde bankanın önündeki basamaklara dinlenen tarihin en efsanevi kedisi gabor ise finans dünyasının debdebesinden sıkılıp cansız mankenlerin vitrinini süslediği ufak bir butiğin önüne geçti. kel kafalı ve berbat giydirilmiş iki cansız mankenle gayet iyi anlaşıyor. cinsel organları, gereksiz coşkuları ve aniden yeşeren samimiyetsiz samimiyetleri yok mankenlerin. ne verirsen onu giyiniyorlar, yorum yapmıyorlar, yalan söylemiyorlar. gabor o iki mankenin önünde, sabahın erken saatlerinde yüzünü ısıtmayı seviyor. yaz bitti, artık sıcaktan kaçmasına gerek yok. sarı yaprakların önünden uçuştuğu güzel günler başladı, kırk ikindi yağmurlarına daha var. sağda solda ufak yavru kediler görüyorum ama hiçbirisi gabor'un değil. o üremeyi reddediyor, başka bir kediye ihtiyacı yok. yalnız, asil ve zamanın üstünde bir kedi o. 

haftanın sonuna, parçalanmış bir salda yağmur suyu içerek ancak vardım. iki günlük tropik ada önümde uzanıyor, beyaz altına benzeyen kumları ve palmiye ağaçlarıyla başlayan ormanının içinde tatlı su kaynakları var. defne yapraklarından kendime taç yapmak isterdim ama uzamış sakallarım ve güneşte kavlamış yüzüm ile gözaltı yemiş hazreti isa gibi dolaşmak istemiyorum. sadece sessizliğin içinde oturmak, biraz daha puslu kıtalar atlası okumak ve daha önce fark etmediğim bir şeyleri kıkırdayarak keşfetmek istiyorum. 

akşam olunca, mekkeli müşrikler namlı grubumuzla bira içip dolunayı izlemeye çıkacağız. sonra birisi rahat durmayacak ve okeye gitmemiz gerektiğini söyleyecek. gizemli kafenin zerre gizemli olmayan salonuna gidip masaya oturacağız. garsonlar, bira içmekten gelmiş bu dört haydudun etrafında pervane olacak. birisi nar suyunda yüzen fındıkların olduğu ve sadece sarhoşlara satılan atomdan söyleyecek. ne dilesen gerçek olacak, kaybeden hesabı öderken "hayatınızda fındıklı nar suyu mu içtiniz amına koyduklarım" benzeri açıklamalar yapacak ama bu sadece kazananların gururunu okşayacak. doru bir at gibi şahlanacak kazananlar, kişneyecekler.

sonra bir gün daha bitecek, haftanın pası üzerimizden akıp gidecek. olympos'a bir kez daha yürürken bunun daha önceden yaşandığını ve sonsuza kadar tekrar edeceğini bileceğim. 

bir kış vakti bir yolcu

yaz çok uzun sürdü. parlak mavi bir çölün altında kapana kısılmış gibi dolaştık, klimalara tapındık, doymak bilmeyen bir ejderhanın nefesini günün her saati hissettik ama dün gece ilk defa yağmur yağdı. şimdi de gökyüzü bulutlarla kaplı, bir yerlere yağan yağmurun kokusu geliyor açık pencerelerden. doğada olmayı, bir yolgezer gibi iz sürmeyi, basit bir sandviçin açık havadaki eşsiz tadını, termosumdan kahve içip bir ağacın gövdesine sırtımı yaslamayı ve dinlemeyi çok özledim. sonunda kış geliyor, elçisi yağmuru ve bulutları erkenden yolladı.

seküler orta sınıf sekemedi

kolejin ilk senesiyle, son senesi arasındaki fiyat farkı neredeyse on katını bulunca; bunun sürdürülebilir bir çaba olamayacağını anlamak zor olmadı fakat buna rağmen, ilkokulun bitmesini bekledik. okulun taksiti, servisi, ekstra kitap parası, sınıf annesinin kışkırtmasıyla öğretmenin kınasına dönen mezuniyet partisi, ömürlük anı olsun diye ortaklaşa alınan timsahlı saati ve yıl sonu organizasyonu derken, her şey bir düğün kadar sabır taşıran bir deneyime dönüşmüştü. ortaokulda da bu madrabazlığa devam edemezdik ki 5 ile 8. sınıf arasındaki duraklama ve gerileme dönemine hala ortaokul mu deniyordu, emin değildim. 

amatörce kurulan köprülerin altından çok sular aktı, çağ değişti, siyasi iklim büyük felaketlere neden oldu ve bundan payımıza düşeni çok gecikmeden aldık. bölgedeki ortaokulların hali feciydi ama başarılı çocukların seviye belirleme sınavıyla girdiği, imkanları ve öğretmenleri gayet iyi olan bir proje okulundan bahsediliyordu: proje imam hatip. okumaktan başka çaresi olmayan, dededen babadan zengin olmayan ateş gibi çocukların olduğu bir yer istiyordum. kolej dünyası, bir yalanın sürekli artan fiyatla yeniden söylenmesinden başka bir şey değildi. çocuklar sınanmıyordu bile, neyi ne kadar bildiklerini bile bilmiyorlardı. çoğunun okumasına gerek de yoktu, servetleri ve işleri çoktan hazırdı. babalarını eski zamanlardan biliyordum. onca imkana rağmen ortalama bir üniversite bile kazanamamış, burslu işletmeyi kıbrıs'ta zor bela bitirdikten sonra da işlerinin başına geçmişlerdi. ekstra çaba göstermezlerse, bütün bu serveti bitirmelerinin ve batırmalarının imkanı yoktu. buna rağmen iflası başaranlar oldu. hepsi birbirine benzeyen şişme yelekli, botokslu ve keskin çeneli kadınlarla evlendiler, aynı arabaları aldılar ve burunlarından kıl aldırmadan, sınanmadan hayatlarına devam ettiler. 

bilinçaltım, beni "tamam abi, oğlanı imam hatibe yolluyorsun diye tüm sermayeyi ve özel okul sektörünü karşına almak zorunda değilsin" diye yatıştırmaya çalışıyor ama sakinim. yol bu, yürünecek. başkası yürüyen merdivenle çıkmış olabilir ve ben topkapı garajından beşiktaş'a elimde maket ile iki saatte ancak varmış olabilirim. bu beni daha güçlü mü yaptı, nükleer patlamaya dayanıklı bir hamamböceği gibi mi oldum? cevapların bir önemi yok, kendim için pek bir şey istemiyorum. öyle peşine düşeceğim bir hayalim kalmadı, sait faik'in dediği gibi kendi peşimi bile bıraktım ama oğlum için sonuna  kadar mücadeleye devam edeceğim. 

yazarak ülkenin gerçeklerinden, bu her taraftan kuşatılmışlık hissinden ancak kaçabiliyordum ama bu balgam gibi ağır akışkan sıvının içinde de fazla uzağa gidemiyorum. her gün nasıl bir ülkede yaşadığımızı tekrardan tecrübe ediyorum, olay ufku benden çok uzakta değil. insanlar yok yere, suçsuz oldukları halde içerde çürütülüyorlar. hepi topu bir hayat varken çok fazla şeyle uğraşıyorlar, çocuklarının büyüdüğünü göremiyor evlerine bir daha dönemiyorlar. iğrenç bir iktidar hırsı, o her şeye hükmeden tek yüzüğün aklı ve sağduyuyu ele geçiren gücü yüzünden, her gün yeni baştan başlıyor tüm bu eziyet. daha iyiye giden hiçbir şey yok, yığınların arasında nefessiz kalıyoruz. ne utanmaları ne de durabilecek iradeleri kaldı, bir sona yaklaşıyoruz artık. geride kalanlar için nasıl bir ülke olacak, hakkı hukuku yenen bunca insan nasıl normale dönecek bilmiyorum. 

bir kış vakti rüzgarın uğultusuna karışmak ve tüm bu karmaşadan uzaklaşmak istiyorum artık. komşunun sabaha kadar durmaksızın havlayan köpeğinden, imar işlerinden, çalan telefonlardan, yaz sıcağından, üst yazılardan, koruma kurulundan, çekme mesafelerinden, sığınak yönetmeliğinden, kat üstüne kat çıkmaktan, temel kotundan, kolondan kirişten, proje müelliflerinden, yamuk kafalı müteahhitlerden, kart ekstresinden, kredi borcundan, altı ayda bir değiştirmek zorunda kaldığım şifrelerden ve insanın son on bin yılda başına bela ettiği geri kalan her şeyden...

puslu hamamlar atlası

hamamyolu'ndaki has hamamı'nın aslanlı havuzunun kenarında, bir tellağın insafında keselenirken, adamcağızın sürekli konuşmaya çalışmasını bir an önce durdurmam gerektiğini biliyordum. memleketimi sormuştu, söylemiştim. eskişehir'de ne yaptığımı merak etmişti, onu da eklemiştim ama tokatlı tellak kese yaptıkça daha da güçlenmeye başlamıştı. zaten peştemalı sıyırıp özel bölgemi anca kapattığım için tedirgindim, bir de giyinikken bile pek hoşlanmadığım diyalog köprülerinin üzerinden tekrar tekrar geçemezdim. ne iş yaptığımı sordu, içerden yeni çıktığımı ve henüz buna karar vermediğimi fısıldadım. etraftakilerin duymasını istemiyordum. bu son bilgiden sonra sakinleşti, kafasını öne eğdi ve kolumu ovalamaya başladı. alçıdan aslan, sıcak su kusmaya devam ediyordu. yamuk yumuk adamlar aslana tapınmaya gider gibi havuzun içinde ilerliyor, 46 derece sıcaklıktaki suda yeterince bekledikten sonra da çıkıyordu. mermerin üzerine serilmiş foklar gibi görünüyorlardı buhar bulutunun içinde. dış dünyayla tek bağlantımız, tavanda asılı bir ledli tabelaydı. saati, içerisinin sıcaklığını ve iyi niyetleri sıralıyordu neon ışıklı tabela. hamamda zaman durmaya yaklaşmıştı, göbektaşına serilmiş bir şişman dayı gibi hareketsiz yatıyordu. yarım saat daha dayanır çıkarım diye düşündüm. 

bağımsız gözlemciye göre yarım saat, köylü gözlemeciye göre sekiz yüz lira, bana göre ise bir asırlık bir mesafeden sonra hamamdan çıktım. fiziksel olarak parçalanmamam için ara bölmeye aldılar. sadece bu iş için özelleşmiş bir adam, beni üç büyük havluyla paketledi. kolumu bile kaldıramıyordum. aşırı dar ve uzun bir etek giymiş gibiydim, kısa adımlarla dolabıma doğru ilerledim. bileğimdeki lastiğe bağlı anahtarla dolabımı açtım, havluya sarılmış ve uyuklayan fokların arasında soğumayı beklerken atom söyledim. 1927 solvay konferansında, yaklaşık bir asır sonra atomun hamam çıkışında sipariş verilebileceğini einstein bile iddia etse deli gömleğiyle paketlenirdi ama gerçekler, bazen en uçuk hayalleri bile katlayabiliyor. ayran, limon ve sodadan müteşekkil atomum geldi. hararetin verdiği hayvanlıkla ayranı hızlıca dökerken, ayranım kabardı ve bardağımdan taşmaya başladı. hızlıca köpüğe saldırdım, atomla kavga eden ilk insan gibi görünüyordum. foklar huzursuzca kıpırdanıp beni izlemeye başladı, tek damlasını ziyan etmeden atomu parçaladım. vücudum biraz daha soğudu, etim sertleşti ve üstümü giyinip bileğimdeki numaralı lastiği kapıdaki adama verdim. o da bana karşılığında ayakkabılarımı geri verdi. iyi niyet gösterisi olarak 20 lira bahşiş attım. düello yapıyorduk adeta. bana verebilecek hiçbir şeyi kalmayınca teslim oldu, ben de hamamdan hamamyolu'na, bir sabun köpüğü gibi süzülerek çıktım. insanlar kirli, paslı ve yağlı göründü gözüme. herkes hamama girmeli ve 46 derecede terbiyelenmeliydi. bunun için yeterince tokatlı tellak istihdam edilmeliydi. 

yıllık iznin sonuna gelmiştim. antalya'dan eskişehir'e, oradan bursa'ya, bursa'dan istanbul'a gitmiş ve çok şey görmüştüm. geçmişin izini sürüp neredeyse yirmi sene önce geçtiğim yerlerden bir de oğlumla geçmek, nasıl fotoğraf çekeceğini anlatırken her şeyin aslında aynı anda olduğunu fark etmek, 2006'daki halimle tünel meydanında karşılaşmak, kaldığım yurdun artık butik otele dönüştüğünü, izbe hanın restore edildiğini, içip sarhoş olduğum bazı meyhanelerin çoktan kapandığını öğrenmek bir kuantum dolanıklığına sebep oldu. 1927'de solvay konferansında einstein ile bohr akşam yemeğinde muhabbet etti, üniversiteden beri dostum olan erdal ile gary moore'dan one day çalan bir barda soğuk birer bira içtik, eşlerimiz ve çocuklarımız o sırada istiklal üzerindeki panter kırtasiye'den bir şeyler satın aldı, akdeniz'in terasında arjantininden bira içen halim biraz umutsuz gözlerle yoldan geçenleri izledi, her şey tek bir anın içinde söndü ve parladı.

tatil bitti, tekdüzeliğinde sihir arayıp çoğu zamanda bulduğum küçük ilçe hayatıma geri döndüm. aklımda kalanları çok da unutmadan, gerçeğini çok bükmeden temize çekme niyetindeyim. nereden başlasam diye düşünürken, alçıdan aslan kükredi zihnimde. ağzından sıcak su fışkırıyordu, buradan başlayayım temiz bir giriş olsun dedim.

sarı sıcak günün izleri

klimaların tam güçle çalışıp da hafif serin havayı zar zor üflediği günlere sonunda geldik. sokaklarda dolaşan yok, sadece makinelerin hırıltısı duyuluyor. kediler en koyu gölgeleri çoktan bulmuş, uzun zamandır hareket etmeyen araçların altında yeryüzünü dinleyerek uyuyor. ortalıkta uçan sinek bile kalmadı, sanki betondan binalarda değil de bataklığı çoktan kurutan okaliptüs ormanında yaşıyoruz. nem, görünmez bir ağacın yoğun dalları gibi tüm gökyüzünü kaplamış, güneş ışığının tanecikleri bize ulaşmıyor. bir buharın içinde, sanki bir şampiyonlar ligi maçının son dakika karambolünde kan ter içinde yaşamaya devam ediyoruz. bazı yaşlılar, sabah erkenden ortaya çıkıp resmi işlerini halletmeye çalışıyor ama başaramıyorlar. "öteki tarafta resmi işler yok, hep birlikte dinleneceğiz. evinizin iskanı, elektriği, suyu, gazı olmayacak" demek istiyorum onlara ama bu sıcakta alıngan oluyorlar. dünyada bırakacakları ne varsa onların peşine düşmüşler, sımsıkı tutmuşlar, tapularını çeyizleri gibi sandıklarda saklamaya devam ediyorlar.

yaşlanmayı başarırsam bunlardan biri olmayacağım, bir daha resmi kurumların kapısından girmeyecek ve vergilendirilmiş bir hayatın her türlü etabından kaçmaya çalışacağım. kat karşılığı kurnaz bir müteahhide vereceğim bir arsam olmayacak, ekip biçtiğimi ederinden çok daha azına almayı teklif eden simsar komisyoncuları görmeyeceğim. yamuk yumuk domateslerime hormon basmayacağım, ikinci bir limon ağacı dikmeyeceğim. böğürtlen çalıları tüm yamaçları kaplayacak, kurtlar kuşlarla birlikte besleneceğim. yağmuru rüzgarı mevsiminde toplayacak ama onları tutsak etmeyeceğim, baraj kurmayacağım akan suyun önüne. 

yaşlanmayı başaramazsam da iyi niyetim ve temennilerim, rüzgarlara karışıp yaşamaya devam edecek. kelimelerin ömrü sonsuz oluyor, hapishanenin yüksek duvarlarından, sık parmaklıklarından bile kolayca kaçabiliyor. savaşın en çetin günlerinden sağ kurtuluyor, ovaları, dağları birkaç adımda geçebiliyor. kelimeler, ursula'nın ejderhaları gibi. efendileri yok, ancak onların gerçek anlamına erişirsek kullanma şansına erişiyoruz. demir pulları güneşte parlıyor, nefesleri ise hiç bitmiyor. 

bu sıralar yaşar kemal okuyorum, kadim ejderhaların en görkemlisi gibi kelimelere kendisi hükmediyor. seksen sene önce yazdığı bir cümle, tüm ovayı birkaç saniyede çiçeğe boğuyor. bakır renkli kartallar tekrar göğe yükseliyor. gölgesinde dinlendiği, köylülerin "deli kemalin çınarı" dedikleri koca ağacı bile yaprak yaprak görüyorum. başımı sayfadan kaldırıp göğe baksam, dalların arasından sızan güneş ışığını bile göreceğimi biliyorum. 

gündüzleri, 2026'nın sıcak bir ağustosunda her gün aynı işlerin etrafında sekiz çizen bir bozkırkurdu gibi dolanıp duruyorum. akşamları ise kör kemalin yanında sait faik ile konuşuyor, abidin ve arif dinolara konuk oluyor, sosyalist olduğum için candarmadan kaçıyor, bazen mahpuslara düşüyor, çıktıktan sonra da eminönü'nde karın tokluğuna balık tutmaya gidiyorum. yerim yurdum belli değil, topkapı sarayı'nın gülhane'ye açılan bir kapısının kenarında yattığım da oluyor, bazen de doğuya giden bir trende pencere kenarında gözlerimi açıyorum. candarma sürekli peşimizde ama ölümsüzlüğün patikasında, bizi yakalayamayacaklarını, yakalasalar bile çok geç olacağını biliyorum. 

yanlış ata yanlış jokey

geçen gün sosyal medyada içki masası paylaştığı için 82.000 lira ceza yemiş adamı izlerken, yüz felci geçirmiş çılgın bir bilimadamı gibi acı acı gülümsedim. çünkü bu blogu 2010'da açarken tek hedefim buydu: dünya'yı dolaşacak ve gittiğim her yerde tuborg sponsorluğunda fotoğraflar çekip hikayeler anlatacaktım. iş çıkışı pub kültüründen girip günlük bir testi bira karşılığı taş taşıyan piramit işçilerinden çıkacaktım. firavunlar, senatörler, anası bir türlü ölmediği için yetmiş yaşına kadar prens olanlar, ufak bir motosikletle avustralya kıtasından gezmeye başlayanlar, profesyonel bir sporcu gibi aşil tendonunu koparanlar, her şeyi bırakırken kendini de unutan bankacılar, intörnlükten sonra rahat edeceğini zanneden doktorlar, ingiltere üçüncü liginde orta sıralarda bir takımın malzemecisi olmak için ülke değiştirenler, kars'a izmir'den bir tır dolusu bira götüren şoförler, genetik okuyup tahsildarlıkla devam edenler, mimarlık bitirip memurlukla oyalananlara varana dek her yerden hikayeler toplayacaktım. sanki dünya'ya kısa süreliğine gönderilmiş bir gözlemci gibi notlar alacak ve ertesi gün başka yere sürecektim. 

fakat bu blog, olmuşlar ile olmamışların sentezlendiği butik bir laboratuvara dönüştüğünden beri net planlar yapmıyorum. yolda düzülen bir kervana dönüştüm, beni düzen ise kainatın kadim düzeni. her şey dengede, eşit kollu terazinin üzerinde ayakta kalmaya çalışıyorum. içki fotoğrafı paylaştığım için henüz ceza gelmedi, gelse bile bunu ödeyecek param yok, param olsaydı bile bunu ödememek için meis'e kadar yüzer, oradan rodos'a kaçmanın planlarını yapardım. limanın oradaki kilisede günah çıkartır, şövalyelik ile müjdelendikten sonra da rodos'un toprak bütünlüğünü hayatımın sonuna kadar savunacağıma ant içerdim. zırhlar, kalkanlar ve kılıçlar ortadan kaybolduğundan beri ortalık yaşlı, sinsi ve mide bulandırıcı siyasetçilere kaldı. 

dün akşam, klima ve vantilatörü aynı anda açıp salonu fırtına vadisine çevirirken aklıma bir fikir geldi. tabii, iki biranın da ilhamımın altına meşe kütüğü attığını söylemem lazım. bu, bir sürü özel gücü olmasına rağmen bunları kullanmayı tercih etmeyen, insanlıktan yaka silkmiş ve ailesine yakın olmak için onların yaşadığı ufak ilçeye dönüp memur olmuş  ve kod adı "657" olan bir adam üzerine olacaktı. bir gün, yanlış yaptığı bir şey olmamasına rağmen, ona diş bileyen sahtekar bir müteahhit iftira atacak ve polisler bu kez de onun için gelecekti. polisler kapıyı kırmadan önce damatlığının içine sakladığı ve yıllardır kullanmadığı kostümünü giyecek ve önceden hazırladığı mektubu başucuna koyacaktı. haftalardır balkona çıkmıyordu, çünkü bir kumru yavrulamak için o balkonu seçmişti. rahatsız olmasınlar diye perdeyi bile sonuna kadar indirmişti, sadece ufak bir aralıktan kumruya ve bebiklerine bakıyordu günlerdir. hayat hakkına saygılıydı, kimseye bir zararı olmazdı ama ne kadar saklanırsa saklansın pislik onu da bulmuştu. adalet yoktu, adaletin ırzına geçmişler ve onu pazarlamaya başlamışlardı. kimin ne kadar parası varsa, adalet hanımı onun yatağına gönderiyorlardı. kötüler, daha da güçlenmişti ve artık hiçbir şeyden korkmuyorlardı. kumru hanım ve adını büyük yazardan alan oğlu yaşar'ın yanından geçip karanlığa doğru süzülerek kaybolan "657" önce müteahhidi yatağından alacak ve gerekli belgelerle adliyenin önüne, geç gelmiş bir dürüm gibi paketleyip bırakacaktı. ışığı yansıtmayan vanta black kostümü ve tüm binaların projelerine erişebilme yetkisiyle, tüm iftiracıları yataklarından kaldırıp yerlere serecekti. iftiraydı diye haykıracaklardı, işimize gelmiyordu ondan böyle şeyler söyledik diye ağlayacaklardı ama insanlar, onlara yere sıvanmış bir bokmuş gibi bakacaklardı. 

üçüncü biraya geçmek için mutfağa giderken, blogun başlığında yıllardır kol kola vermiş iki tuborg'un hikayesini hatırladım. tutulmuş bir sözdü, hayatın ötesindeydi. paha biçilemez, ceza kesilemezdi. bir kasım sabahı o kaleye tek başıma çıkmış ve bunun için uzun süre yürümüştüm. kasımda orada olacağımıza söz vermiştik ve oradaydık. bağımsız gözlemciler kaleye sadece benim çıktığımı iddia edebilirlerdi ama onlar bile ortalıkta yoktu. 

blog, tuborg'ta işe girmeyi her şeyden çok isteyen ve kariyerini buna göre çizen bir çocuğun ilk adımlarıydı; şimdi kendi okyanusunda yelkenleri ayarlamayı az çok öğrenmiş amatör bir kaptanın seyir defterine dönüştü. buraya ne için geldiğimi ve ne için kaldığımı biliyorum, hayat her gün serüvene atılacağımız bir sirk de değil. bazen sabırla beklemek, beklemenin saraylarında dolaşmak ve uzun demleme ile kendimi damıtmak gerekiyor. yeşil pasaportlu bir 657 kolay yetişmiyor...

ikame günler

temmuzlar hep çok uzun sürer; bir sürü şey olur, doğacaklar doğar, ölecekler ölür, yaşayacaklar ise bir süre daha yaşamaya devam ederler. iki sene önce bugün, dedemin öldüğünü öğrenmiştik. bu benim beklediğim, kendimi hazırladığım ve sonrasını gördüğüm ilk ölümdü. ölüm ile yaşam arasında sert çizgiler yoktu, sanki sfumato tekniğinde yapılmış bir tablo gibiydi; ölüm yaşarken başlamış, yaşam ise öldükten sonra da onu hatırlayanların zihninde devam etmişti. yumuşak bir geçiş, beklenen ve hazırlanan bir son, renklerin duman gibi yok olması ve herkesin bunu kabullenmesi. kompozisyon tamamlanmıştı. 

eksik olan yaşamın ta kendisi. her gün elimizde çıkma bir parça, bu nereye tam oturur diyerek enerji-zaman-para üçgenine hapsolmuş bir fare gibi labirentte dolaşıyoruz, peyniri bulduğumuzda hevesimiz de kaçmış oluyor. cebimizde bir sürü anahtar, cüzdanımızda kartlar, otomatik ödeme talimatı verdiğimiz için pek yüz göz olmadığımız faturalar ile tepeden aşağı yuvarlanıp gidiyoruz. 

artık kavramlar ve nesneler de birbirine karıştı. arabanın anahtarı, kredi kartına benziyor. arabam tamir edilirken kullanmam için verdikleri ikame aracın anahtarını bir saat boyunca aradım, bulamayınca bir de arabaya bakayım dedim. anahtarı, arabanın üzerinde unutma devri kapanmış. anahtar bir yere girecek gibi değil, yassı kara bir taşa benziyor ve arabadan çıkarken onu almayı unutmuşum. koltukla aynı renkte, yükseltisi olmayan bir düzlem. dolayısıyla arabayı kilitlememişim. beni takip eden bir hırsız, iki saat içinde neyim var neyim yok çalabilir. ikame aracın ikamesi için herhangi bir yeri aramam, hakkım olanı almak için on gün boyunca uğraştım, en son sigortacı kadının "pazartesi aksiyon alıyor olacağız" demecinde bilincimi yitirmişim. alıyor olmak. oluyor almak. aksiyon. fraksiyon. tek isteğim bir direksiyondu oysa. sabah oğlumu, annemlere bırakıp akşam da alacağım, hafta sonları beni deniz kenarına götürecek dört teker ve bir direksiyon.

clio hariç herhangi bir araç olur diye not bırakmıştım, bir sabah kapımda 2026 model bir clio buldum. aksiyon alıyor olmak buydu işte, iki el ile bir siki doğrultamamak. arabayı getiren kunduza, "clio hariç hangi mekanik cihazı bıraksanız olur, blender'a bile razıyım" demiştim. "abi" dedi, "bu araçlar yeni geldi. ilk sen bineceksin." kutsal bakireyi aramıyordum, sadece bindiğimde sığacağım bir şey talep etmiştim. yine olmadı, provizyon deyip karttan 10.000 lira çektiler. arabanın başına bir şey gelmezse, onu geri yatırıyorlarmış. ilk sabahtan yılmıştım, bu modern dünya bana göre değildi ama arabayla notere gidip değer kaybı davası için avukata vekalet vermem gerekiyordu. kapıyı açtım ve arabaya girerken tam eğilemediğimden kafamın yanıyla arabanın kasasına girdim. kafamdan vurulmuş gibiydim, canım yanıyordu ve en yeni clio'ya 43 yıldır beni bir gün bile bırakmamış bedenimle sığamıyordum. koltuğu en geriye çektim, direksiyonun yüksekliğini arttırdım, provizyonuma halel gelecek olmasa kapıları da sökecektim ama vazgeçtim. 

asıl aracım bir haftaya tamir edilirmiş, parçalar gelmiş, usta hazır, eksper tamammış. aksiyonlarını sabah erkenden almışlar da işe öyle başlamışlar sanki, gözlerindeki kıvılcımı sevdim. noter ise ölmek üzereydi, noter olmak için onlarca yıl bekledikten sonra, bunun o kadar da beklemeye değer bir şey olmadığını kendisine bile itiraf edememenin baskısını hissediyordu.

derli toplu bir şeyler yazayım diye öğlen arası başladığım bu yazı, kaçak yapı yapan bir adamın "peki mimar bey, bana ekonomik olması şartıyla nasıl bir çözüm önerirsiniz?" diye sabrımı sınaması, kız öğrenci yurdu yapan başka birinin emsal hesabından kaçmak için gördüğü her yere bebek bakım ünitesi yazması ve 3 metre olması gereken taş duvarın 50 santimde bitmesini benden başka kimsenin görmemesiyle yine zıvanadan çıktı. 

son tahlilde kısa bir özet geçmek isterdim ama aksiyon alamıyorum, provizyonum şimdiden ekstreme yansıdı, iki hafta önce kocaya kaçan stajyer staja devam etme kararı aldı, annem sürekli "kiraz ye oğlum, enfes kiraz var" deyip önüme bir tabak daha kiraz koyuyor, oğlum için şık bir yaz oluyor; iki gün basket, iki gün de futbol kursuna gidiyor. ona nasıl basketbol oynayacağını öğreten iki tane basketbol hocası var. ben bütün bunları deneme yanılma ile kendi başıma öğrenmeye çalışmıştım, o yüzden potansiyelimin neye varacağını görme imkanım olmadı ama çocukta ışık var. iki metre falan olursa süper olur, ben de onu tribünden izler ve "hah" derim, "2026 yazı iyi bir yaz olmuştu." 

cennetin güneyi

İsa Bey, iki yıllık ayrılıktan sonra bir sabah yakasına çiçeğini iliştirdi ve sultanını beklemeye başladı. vakit sonunda gelmişti. çiçek, yaşayan hiçbir insanın görmediği kadar güzel ve renkliydi. koparılmış gibi değildi, sanki yakada yetişen endemik bir türdü. serin bir esintiyle hafiften yaprakları sallanıyor ve renkleri her seferinde değişiyordu. 

yabani otların dibinden akan su, güneşe ihtiyaç duymadan parlıyor ve otlarla birlikte bir patika oluşturuyordu. içinde yeşeren heyecanıyla, acele etmeden ama yavaş da davranmadan, yalın ayaklarıyla yürümeye başladı. adımları canını acıtmıyordu artık, yerçekiminin ıstırabından kurtulmuştu. önceden bisikletiyle giderdi her yere ama artık sadece süzülür gibi yürüyordu. akşam üstünün pembe turuncu ışıklarında arkadaşlarıyla görüşüyor ve her geçen gün daha da kalabalık olmalarına şaşırıyordu. yaşıtlarından geride kimse kalmamıştı, semt pazarının arkasındaki kahvede gazozuna kağıt oynadığı kim varsa çoktan gelmişti. günlerin adı yoktu, zamanı ölçen bir saat de. saatin asılı olduğu duvar, duvarların üstünde bir tavan da kalmamıştı. sadece biliyorlardı. herkes, neyin ne olduğunu ve nerede olduklarını en derinlerinde hissediyordu. 

patikanın sonuna, ışığın iyice yoğunlaştığı yere vardı. yakasındaki çiçeği düzeltti ve tam 70 yıl boyunca sultanım dediği kadını bekledi. Naime Hanım, tam zamanında, bir temmuz sabahında kocasının yanına geldi. sekiz çocuğun sekizi de onları uğurlamaya gelmiş, torunlarını da getirmişlerdi. elleriyle inşa ettikleri evin avlusunu insanlar doldurmuş, dualarını etmiş ve güzel anılarını paylaşmışlardı. evin, avlunun ve duvar üzerine dizilmiş saksıların her birinde onların izi vardı. gözümü kapatsam onları yine orada, turunç ağacının altında, tulumbanın yanında, yeşil kapının önünde görüyordum. 

bu sefer rengi olmayan bir kapının önünde kavuştular, dedem "hoşgeldin sultanım, yüzünü gören cennetlik" dedi. nenem ise, yine ciddi bir ses tonuyla kocasını şımarmaması konusunda uyardı. aynı patikadan birlikte yürüdüler, eski dostları onları yol boyunca selamladı, çok uzun zaman önce kaybettikleri anneleri ve babalarını, sesini duymayıp yüzünü görmedikleri atalarının izlerini gördüler. her adımları hafifti ve pembe turuncu bir akşam üstü sanki hiç bitmeyecekmiş gibi önlerinde uzanıyordu...

hoşçakal nene, hoşçakal Naime Sultan...

tekerrürden ibaret

pazar akşam üstü wimbledon finalini 165 ekran televizyondan izlerken, tribünde 1996 erkekler şampiyonu richard krajicek'i gördüm. onu en son gördüğümde, 1996 yılında ve 37 ekran bir televizyonun karşısındaydım. bir zirai ilaç dükkanında, haftalık 1 milyon liraya çalışıyordum. şimdi olsa gerçekten iyi para. bir ay çalış, yılın geri kalanında dünya'yı gez, wimbledon finaline gidip keten ceket giy, sonra da dünya kupası finali için new york'a uç. fakat 1 milyon lira, 1996 yılında o kadar da çok değildi. kız kaçırdığı için dükkana uğramayan patronun en son kızı otuz yıl önce kaçırmış babası cumartesi uğrar, haftalığımı verdikten sonra dükkana şöyle bir bakardı. diyebileceği hiçbir şey yoktu, oğlu ilçenin zenginlerinden birisinin kızını kaçırıp ortalıktan kaybolmuştu ve kızın babası, her gün dükkanı basıp patronu arıyordu. ben ise bilmediğimi söylüyordum ki gerçekten de o yıllarda çok az şey biliyordum. tenisi günlerdir izlememe rağmen puanlama sistemini anlamamıştım, öğrenebileceğim herhangi bir kaynak da yoktu. o zamanlar öğrenmek şansa bağlıydı, doğru bilgiye ulaşmak yerine inandığın masalları yaymak daha kolay gelirdi.

aradan otuz yıl geçti ve bazı şeyler hiç değişmedi: bir televizyon karşısında wimbledon izlemeye devam ediyorum, insanlar hala kız kaçırıyor, yılın bu zamanları birisi gelip park halindeki arabama çarpıyor ve ben doğum günümü kutluyorum.

geçen hafta, üç tane stajyer geldi. yaz stajı denen modern işkencenin üç kurbanı gibi başladılar. herhangi bir şey öğrenmek niyetinde değillerdi, o yüzden sabahtan akşama kadar telefonlarına baktılar, kıkırdadılar, angarya iş olunca öfleyip pöflediler ve bunlardan kapalı olanı, stajdaki üçüncü gününde kocaya kaçtı. ailesi onun staja gittiğini düşünüyordu, biz ise rahatsızlandığı için gelmediğine inanıyorduk fakat gençler hızlı çıktı, stajın bitmesini bile beklemeden operasyonu tamamladılar. benim 15 yıl sabrettiğim yerde, bir hafta dayanamadılar. kızı en son nikah salonunda görmüşler. haftaya imar müdürlüğünde başlayıp nikah memuruyla finali yapmak, tutmadığı için erkenden final yapan yaz dizilerini anımsattı. diğer iki stajyer ise şimdilik stabil, kocaya kaçma gibi kariyer planları varsa bile stajın bitmesini bekliyorlar. al diplomanı sonra nereye kaçarsan kaç, insanlardaki bu carpe diem aceleciliğini anlamıyorum. hani zaten 3 net yaparak bir bölüm kazanmışsın, 2 yıl okula gidip gelirsen mezun olacaksın, senden tek istenen bir stajcık, onda da bir at hırsızına kaçmak için deli oluyorsun. neyse, yargılamıyoruz ve yolumuza devam ediyoruz. 

meis'te, deniz kenarında bir restorandaydık. yemekler harikaydı, istanbul'dan dostlarım da gelmişti. onları 2000'li yılların başından beri tanıyordum. 2014 yılında, henüz çocuklar yokken, uzun bir ege turuna çıkmış, bolca gülmüş ve yine enfes yemekler ile günümüzü gün etmiştik. 2026 yılında bu sefer 7 kişilik dev bir orkestraydık. meis'i her zaman uzaktan görmüş ama ancak gelebilmiştim. 14 temmuz 2009'da bunu yazmışım mesela:

"berrak bir suyun tuzlu coğrafyasında kaş'tan meis'e yüzmeye karar verdiğimde, annem "yunanlar seni vurur, sakın yüzme" diye bağırdı; kafamı geri çevirmeye bile gerek duymadım. turkuaz bir deniz önümde uzanıyordu, suyun soğukluğunu hissediyordum, yüzmek istiyordum ve rüyada olduğumun farkındaydım. rüyada olduğumu fark ettiğim her an harekete geçerim; uçabileceksem uçarım, başka bir ülkenin sınırlarına yüzebileceksem de yüzerim. denize doğru sakince ilerledim ve ellerimi ileri doğru uzatıp suya atladım. genzimi yakan tuzlu su hissiyatını çok iyi bildiğimden, rüyamda da aynı şey gerçekleşti. dipten ilerlerken kayaların bulanık görüntülerine baktım. su yüzeyine çıkıp, meis adası'na doğru seri kulaçlar ile ilerlerken rüyamın adaya varmadan biteceğini de biliyordum. adanın görüntüsü karşımdaydı, su damlaları çevremde küçük balıklar gibi uçuşuyordu, hava sıcaktı ve antalya'daydım. gözlerimi açtığımda, deli bir yağmur odamın pencerelerini dövüyordu. sabaha karşı olsa gerek, yağmuru dinledim. meis yine ulaşılmayan sevgili gibi kalmıştı denizin öteki ucunda. en uzak sahil gibi olmuştu, rüya krallığının bir köşesinde."

meis'e yüzerek gitmedik, limandan feribot kalkıyormuş, hem daha güvenli hem de daha kısa sürede varabiliyoruz. yarım saat sonra oradaydık. ağzına kadar arabayla dolu olmayan dar sokaklar, rengarenk evler ve başka bir yerde olmanın verdiği o his. bir ara kaybolur gibi olduk ama başaramadık, tek cephesinde yerleşim olan ufacık ada zaten. denizi koklayarak yine bulursun yolunu. eski foça'yı ve cunda'yı anımsattı, her şey eskiden nasıl da oran orantılı, terbiyeli ve estetikmiş. 

akşam olunca restorana oturduk, tanımadığım bir numara ısrarla aramaya başladı. tanıdığım, bildiğim numaraları bile çoğu zaman açmadığımdan, içimden hiç gelmediğinden daha önce hiç görmediğim bu numarayı da açmadım. bizim proje ne oldu, kontrol ettiniz mi diye arayan densizlerden birisi bile olabilirdi. telefonu uçak moduna aldım, o anın tadını çıkarmalıydım. bir sorun varsa da yapacak bir şeyim yoktu, dönüş feribotu gece 11'deydi. yüzerek kaş'a dönemezdim. 

bir sorun varmış. kaş sularına girince telefonuma gelen mesajdan anladım. belediyenin çöp kamyonu, park halindeki aracıma yandan girmiş. arka tampondan başlayıp öne kadar, adeta demir pençeli bir ejderha gibi saldırmış. beni ısrarla arayan ise bunu videoya çekip bana ulaşmaya çalışan dünyanın en kral on adamından biriymiş. videosunu atmış, mis gibi kaydetmiş her şeyi. yoksa, gece yarısı arabanın yanına geldiğinde yaşayacağım şaşkınlığı ve bilinmezliği düşünemiyorum. yıllar önce, çok içtiğim bir gece kafamı duvara çarpıp uyuduktan sonra, sabah aynada dağılmış yüzüme bakarken duyduğum şaşkınlığın bir benzerini yaşardım muhtemelen. aynada gördüğüm kişiyi, arkamda duran bir canavar zannedip arkama bakmıştım. 

gece yarısı 155'i aradım, artık 155'in kullanılmadığını ise birkaç saniye sonra öğrendim. artık bilgi hızlıydı, öğrenmek çocuk oyuncağıydı. 30 sene önce olsa 156-157 diye devam eder ve polise ulaşıncaya kadar denerdim. 112'yi aramak gerekiyormuş. çöp kamyonu çarpıp kaçtığı için kaza yeri tutanağı olmuyormuş, gecenin bir köründe, çocuğu arkadaşıma emanet edip ilçe emniyete gittik. google'ın bize gösterdiği yerde polise dair hiçbir şey yoktu, emniyet başka yere taşınmış. önceden olsa kapı kapı emniyet arar, ilk gördüğüm polisin peşine düşerdim ama teknoloji, bazen yanıltsa da her şeyin tek çözümüydü. tepede konuşlanmış yeni hükümet konağına girdik, orada yeterince polis vardı. durumu anlattık, yarın gelin halledelim, şimdi yapacak bir şey yok dediler. sabah, çöp kamyonunun bağlı olduğu birimin müdürüne ulaştım. kalktı geldi, şoförü arayıp "senin yapacağın işi sikeyim, büyük kamyonla o yola girilmeyecek diye kaç kere söyledim lan" diye haykırdı. geçen sene, yine park halindeyken başka bir arabanın çektiği bordo renkli bir doğan, aradaki halatın kopması nedeniyle kontrolü kaybetmiş ve benim hiçbir şeyden haberi olmayan, kendi halinde kenarda bekleyen arabamın tamponuna çarpmıştı. şimdi yine bir benzeri olmuştu, arabayı kaş'ta bir tekne kaptanından almıştım acaba fuhuş mu yaptırmıştı, tavanında dansöz mü oynatmıştı? neydi bu arabanın başındaki lanet? belki de lanet saydığım, benim için hayırlı olandı. olanda ve olmayanda bir sır vardır diye kendi butik dinimin ilk adımlarını atarak emniyetten çıktım, tutanağı aldım, onu da geçen sene gittiğim servise verdim. 

şimdi, doğum günümde, tekrarlanan şeylerin tüm hayatım boyunca devam ettiğini fark ediyorum. kızlar kocaya kaçıyor, arabama soldan giriyorlar, willy alkol çevirmesine giriyor, dünya kupası finali yine yaklaşıyor ve ben yaşamaya devam ediyorum.

yolda görüşürüz

temmuzun onunda senin doğum gününü, altı gün sonra da benimkini kutlardık. tam yaz ortasında, balkonda annemin yaptığı piramit pasta, dondurma ve meşrubatla. hediye alıp vermeyi çok sevmezdik, şımarmayı da. büyüdükçe biralarımızı alıp olympos'a kaçtık, gelecekten bahsettik, rotalardan, nerelere gidebileceğimizden. gelecek sandığımız kadar uzun sürmedi ve benim elimde hatırladıkça yeni köşeler keşfettiğim bir geçmiş kaldı. özellikle uykuya dalmadan önce, sanki yine motorun üzerindeymişiz de yayla yolundan kaş'a iniyormuşuz gibi hissediyorum. ortak geçmişimiz sadece bende kaldı, hatırladıklarım belki bağımsız gözlemcilere göre hiç yaşanmadı. belki beynim beni bazı konularda yanıltıyor ve bunu kendisinden bile saklıyor ama artık bir önemi yok. yol bitmiyor, doğum gününde, bir pencere kenarında seni hatırlamaya ve sana dair yazmaya devam ediyorum. 

2009'da, istanbul'dayken de bunu yazmışım:

"ilkokulun beşinci sınıfında, okulun ilk günlerinin birisinde öğretmeni dinliyor ve yaz boyu görmediğim arkadaşların son durumuna büyük bir ilgiyle bakıyorken, sınıfın kapısı birden açıldı. ağlamaktan kafası kızarmış, sümükleri akmış ve yakasını kopartmış sarışın bir çocuk bana doğru hızla koşarak "ben okumak istemiyorum abi, ne olur evimize gidelim, annemi özledim" diyerek sarıldı. mavi önlüklerimiz vardı, ütülü beyaz yakalarımız, cebimizde mendiller. bir ay sonra top oynarken kopması kesin olan kuşaklar hemen belimizdeydi. sarı kafalı küçük kardeş okul nefretiyle ortalığı birbirine katıyor, sınıf arkadaşlarım güldükçe daha da fazla deliriyordu. öğretmenim de sakinleştirmeye başaramayınca, eve mecburen geri götürmeye ve anneme teslim etmeme karar vermiştik.

o kadar sarıydı ki, kaşları bile gözükmüyordu. ağlamaktan derbeder olmuş bir kütleden fazlası değildi. eve götürdüğümde, anneme doğru koşup sarılması ve "ben artık okumayacağım" demesi dün gibiyken, adam 23 yaşına girdi bugün. okumayacağım diyen adam, su gibi akan yıllarda küçük bir kanoya binerek üniversite mezunu oldu. küçük sarı kütle, iyice boy verdi 1.85'lik dalyan gibi delikanlı oldu. ağlamaktan başka bir ses çıkarmayan velet, klasik gitarla başladığı müzik kariyerinde elektro gitarla konserler verir, grup kurar oldu. 3 tekerli bisiklet ile sabahtan akşama kadar bahçede dolaşan çocukcağız, abisini havaalanından arabasıyla almaya gelir oldu. annemin eteklerine tutunup tüm gün ağlayan sümüklü bebe büyüdü de, abisine bira ısmarlar oldu.

işin tuhaf tarafı, üniversite için evden ayrılırken 18 yaşındaydım, kardeşim 14. aradan 8 sene geçti. çocukluktan çıkıp gençliğe girerken, sorumluluk almaya çalışırken, aşırı hızdan ceza yerken, konserlere çıkarken, bizimkilerle tartışıp ergen isyanlarıyla ortalığı yıkarken ben uzaktaydım. ne bileyim, orada değildim. yabancılaşmıştım herkese ve her şeye. şimdi çok geç olmadan, önceliklerimin farkına varmış bulunduğumu hissediyorum. doğduğu gün olan 10 temmuz'da akşam yanında olup, iki tane bira içmek istiyorum. bu senelik imkansız ama, seneye ailecek bir arada olmanın hayalini kuruyorum.

iyi ki doğmuş lan bu çocuk, evde top oynarken kim kaleye geçecekti, boyu kısa diye üzerinden aşırtma attığım da kim ağlayacaktı yoksa?

mies

10.07.2009 15:06"

tam bir sene sonra, 10 temmuz 2010'da ise bununla devam etmişim:

"doğduğu gün olan 10 temmuz'da akşam yanında olup, iki tane bira içmek istiyorum. bu senelik imkansız ama, seneye ailecek bir arada olmanın hayalini kuruyorum."

bir sene sonra aynı gün...

evet, zamanda yolculuk epey isabetli geçmiş ki doğru yerdeyim, ailemin yanındayım ve artık kocaman bir adam olmuş kardeşimin 24. doğum gününde ikişer bira içecek kadar ona yakınım. insan, ailesinden uzak geçirdiği onca seneden sonra geri döndüğünde, yalnız ve bomboş geçen senelerine hayıflanıyor. her ne kadar aileyle yaşamaya alışmak çok kolay olmasa da, bir daha uzaklara gitmeyi pek istemiyor. gidip de yavaşça delirdiğini fark etmeden (bardakları tehdit etmiştim) geçen günlere bir halka daha eklemekten öteye gitmiyor şehirdeki yaşam. o kadar insanın arasında yabanileşiyorsun, rutinin dikenli telleri etrafını sarmışken de zamanla bir ailen olduğunu bile unutuyorsun. haftada bir telefonla konuşurken anımsıyorsun hafiften ama telefonu kapattığın an her şey eskisi gibi oluyor, yüzleri silikleşiyor. sonra anlamsız günlerin birisinde takvime bir bakıyorsun ki, kardeşin olacak hergele bir yaş daha almış, bilerek ağlattığın bebe gözünde tütmüş. bu sene olmadı ama seneye diye söz veriyorsun kendine, bilmem kaçıncı alternatifini çizdiğin projeye dönerken eski günler aklına geliyor, bir ofisin koltuğunda hiç tanımadığın insanlarla haftanın altı günü akşama kadar otururken, kardeşine olan uzaklık canını acıtıyor.

anne ve babalar çocukların genel sorumluluğunu taşırken; küçük kardeşlere asıl şeklini veren abiler oluyor. ister istemez bir rol modeli oluyorsun küçümene, sen ne dinlersen o da dinlemeye başlıyor. ne yapıyorsan, ne oynuyorsan o da çembere dahil olmak için elinden geleni yapıyor. aradaki yaş farkı zamanla azalıyor, 14-18 arasında çok mesafe varken, 23-27'de bu mesafe de kalmıyor. aynı müzikleri dinleyip hayata karşı benzer tepkileri verirken, birbirinin ilk günden itibaren tanıyan iki dost gibi eski günlerden bahsedebiliyorsun. geçen gün "abi hatırlıyor musun, elimdeki kola kutusunu vurmaya çalışırken kafamdan vurmuştun" dedi, gülümsedim. tüm her şeyi tabii ki hatırlıyordum. hatta bundan bahsettiğim entry, iki bine yaklaşan entryler arasında en çok beğenilendi. ikinci sırada yine kendisi vardı. hemen her şeyden konuşabilirken bir arkadaştan da öte oluyor kardeş, aynı eve dönüyorsun. aynı insanlara anne baba diyorsun. birasına pes oynarken, içeriden "oğlum azmayın" diye uyarı geldiğinde aynı anda takmıyorsun.

bazen, yapamadığın şeyleri kardeşinin yaptığını gördüğünde gurur duyuyorsun. bak bu metallica, bu da master of puppets demiştim uzun seneler önce. ilk gitarını alması için de para vermiştim. klasik gitarla başladığı serüveninde, elektrogitarıyla ortalığı inletirken sen de elinde bir birayla çaktırmadan "işte bu benim eserim" diyorsun. fade to black çalıyor en güzelinden, ending credits'le geceyi karşılıyorsun. tüm sevdiğin şarkıları canlı canlı dinlerken de, ilkokul birinci sınıfta "okumak istemiyorum" diye ortalığı birbirine katan sarı çocuğun ne zaman bu kadar büyüdüğüne şaşırıyorsun.

"abi gitme be artık, sana burada iş buluruz"

dünkü bebe bana iş garantisi veriyor, ben de onun hatırına kalmak istiyorum burada. gerçi iş yok, mimarlık faaliyetinden de pek söz edemem. görüşmeye gittiğim bir yer, işini teknikerlerle hallettiğini ve mimarın fazla geleceğini söyledi. hiçbir şey yapmadan ecnebinin over-qualified dediğinden oldum. tüm işler istanbul'da fakat artık ne yalnız yaşamaya hevesim var ne de ailemden uzakta sahipsiz dolaşacak dermanım. mecburen başka iş yapacağım, bunun ne olduğu konusunda şimdilik bir fikrim yok. belki fen işleri falan olur bu, iş konusunda öyle büyük hedeflerim yok. hepsi cehenneme gitsin, hele ki aranılan özellikleri manifesto gibi yayınlayan mimarlık ofisleri. düşüncesi bile katlanılmaz, varlığı bile gereksiz. belki de ailemle kalmak uğruna ilçe belediye başkanlığına adaylığımı koyarım, zerre görüşüm olmadan siyasete atılırım bilmiyorum. ama kardeşim "gitme be abi" diyorsa bir yere gidemem.

işte böyle, bir sene önce istanbul'da kardeşimi özlerken ve tuhaf davranışlar gösterirken (düdüklü tencereyle mutabakata varmıştım), bu sene buradayım. seneye bugün nerede oluruz bilemem, ama iki bira içecek kadar kardeşim yakınımda olsun, annem "oğlum pastayla bira içilmez" diye savaş açsın, babam "bu herifler de iyice büyüdü ha" desin yeter.

iyi ki doğmuş lan bu çocuk, evde bira içerken kim gitar çalacaktı, kim "bu sefer seni gerrard bile kurtaramayacak" deyip bana meydan okuyacaktı yoksa?

mies

10.07.2010 15:54"

2011'de ise olympos antik kentinin koyu gölgesinde, sadece bizim bildiğimiz kuytulara kaçmışız. binbir zorlukla aldığım 300mm tamron lensim ile fotoğraflar çekmişim. turkuaz yusufçuklar, uzun bacaklı ve nokta gövdeli örümcekler, incir ağacının yapraklarına vuran güneş, sessizce akan su... son doğum günümüzü öyle kutlamışız. en fazla aidiyet hissettiğimiz yerde, ağaçların arasında kaybolmuş antik kentimizde.

ve bunun üzerinden 15 sene geçmiş. 5475 gün. ne çok ve ne az. gözlerimi kapatınca o ormana geri dönmek birkaç saniyemi bile almıyor. ormanın kokusunu, taşın soğuğunu ve suyun sesini hatırlıyorum.  dalları, ışığı, patikaları ve yıkılmış duvarları. ormanın kendi halindeki sakinlerini, herkes gittikten sonraki sessizliği, hayat ağacının işlendiği lahdi, ölüm ve yaşam döngüsünü...

öyle işte, iyi ki doğdun çagi. yolda görüşürüz...

hayali cihana değer

üç saat önce annem aradı ve ne yaptığımı sordu, çalışmaya çalıştığımı söylemek yerine sadece çalıştığımı söyledim. gezilemeyen terasları olan büyükçe bir projeyi kontrol ediyordum ve mide bulantım başıma vurmuştu. bitmek bilmiyordu, bu hafta kaçıncısına baktığımı bile hatırlamıyordum. önceden ben çizerdim, şimdi başkaları çiziyor ve ben kontrol ediyorum ama bundan bile bıktım. nası'olcek bilmiyorum ama sabretmekte fena değilim. çoğu gitti azı kaldı. zor kısmı bitti. kendime fısıldadığım ama kimseye bahsetmediğim yalanlar bunlar.

öğlen gel, kuru fasülye pilav yaptım dedi. 12.28'de attım kendimi sokağa. ev yürüyerek sekiz dakika, koşarak ise üç dakikaydı ama hiç koşmamıştım. kendi gölgem bile ortalıkta yoktu, ayakkabımın altında kalmıştı. demek ki güneş tam tepedeydi, günler de uzamaktan sakız gibi olmuştu. en uzun gündüz hangisiydi, 21 haziran mıydı? aklımda derme çatma teorik bilgilerle yürümeye devam ettim. yolumun üstündeki her dükkanın geçmişini ve evrimini biliyordum. kariyerine chp ilçe binası olarak başladıktan sonra dönerciye dönmüş köşe dükkanın önünden geçtim, işleri kesat döneri de berbattı. her şeye sos dökmeye devam ettikleri sürece konsept değiştirmeleri uzun sürmeyecekti. kapısı uzun zamandır açılmamış bir mimarlık ofisinin önünden devam ettim. yaşlı mimarı birkaç sene önce ölmüştü, tam olarak ne zamandı hatırlamıyorum bile. belki beş sene bile geçmiş olabilir. aksi bir adamdı, herkesi terslerdi ama ben severdim. hiç çocuğu olmamış ve sanırım karısı da kendisinden önce ölmüştü. geride kimsesi kalmayınca belki de yaşamak için bir heves de yeşermemiştir yorgun kalbinde. ofisi, tozdan mühürlenmişti. içerde belki de açılı çizim masası ve çoktan tıkınmış rapidoları vardı. bir mimarın ardından kendisini gerçekten anlatan ne kalabilir ki? ev sahiplerinin birkaç senede canını okuduğu, balkonlarını pvc ile kapattığı, her katı ayrı oynamaya çalışan apartmanlar mı?

sekiz dakikalık yolda seksen dükkan anlatabilirim ama ışık fazla parlak ve hava da oldukça sıcaktı. turuncu kayışlı saatim ve new york temalı lacivert tişörtüm ile ufak bir ilçede değil de manhattan'da, new york knicks'in 53 sene sonra gelen şampiyonluk kutlamasındaydım sanki. ömrümde ilk defa kombin yapmış ve bunu yaparken farkına varmamıştım. sürekli saat değiştiren birisi değilim, kendimi bile aynada haftada birkaç kere görüyorum. aramız fena değil ama çok da düşkün değiliz birbirimize. saçlarım ve sakallarım biraz beyazladı ama dökülmedi, gözlerimdeki parıltı da azıcık sönmüş olabilir ama hiçbir zaman kristal bir fener gibi parlamadı zaten. birisi gelip beni gençliğime gönderecek olsa, kolunu büker ve onu gönderirdim. o devlet yurtlarını, iki saat süren belediye otobüslerini, sabahlamaları, yaz okullarını, parasızlığı ve hep uğraşıp didindiğim halde bir yere varamayışımı tekrardan yaşayacak değilim. bana bunu yaşatacak olanın da alnını karışlarım. bazı geceler, okulu bitiremediğim ve hala bir lise mezunu olduğum kabuslar görürüm. bu gece ise bahisten on bin lira kaybettiğim başka bir kabusta sabaha kadar debelendim. geçmişin ifritleri insanın yakasından kolay kolay düşmüyor. epeydir temizim, şeytana uyup da son bir vurgun için geri dönme patikalarını bile hesabımı sildirerek sonsuza dek kapattım. 

insanın en epik destanı, kendi şeytanlarıyla olan savaşı kazanması. herhangi bir bağımlılığım kalmadı sanırım, maç izlemekten ucunda para kazanmak/kaybetmek ve hırs yapmak kalmadığı için tekrar zevk almaya başladım. öğlenden içmeye başlamadığım ve bunu her gün tekrarlamadığım için de alkol bağımlılığından bahsedemem. hafta içi sadece bir seans içiyorum, o da en fazla 5 bira oluyor. eskisine nazaran gayet iyi. kutularını da çöpe atıyorum, piramit diktiğim yok. at yarışı, borsa, bitcoin ve bakıra da bulaşmadım. adam bir ton bakır külçe almış değerlenecek diye, almış da evin bir odasına yığmış, ben bu bakırları ne yapacağım diye devlet büyüklerine sesleniyor. mizah ve hurdacılar asla bitmiyor. 

yazdıkça keyfim yerine geldi, gezilemeyen teraslarda bile kimse görmeden gezinmiş gibi oldum. yazarak kendimi eğleme özelliğim olmasa, bu hayatta ne halt edecektim hiçbir fikrim yok.

tam on dakika sonra eve vardım, dükkan tabelalarını okurken oyalanmışım. kapıyı babam açtı. ne kadar da bana benziyor. ve ne kadar da ona benziyorum. annem mutfaktaydı, tek yanağından öpüp balkona geçtim. balkonda da dayım vardı. hoşgeldin balyoz dedi. 

hava sıcaktı ama balkon nefis esiyordu. annemin deyişiyle, en az on derece fark ediyordu. klima açmak yerine sürekli balkonu över ve kitleleri balkona sürüklerdi. evin balkonu bazen 15 kişiyi taşır ve nereden bulaştım bu işe diye sızlanırdı. misafirleri, gelenleri gidenleri eksik olmazdı. bir dergah, aş evi ve ziyaretti adeta. herkes gelir karnını doyurur, hayatta kalmaya devam ederdi.

balkondaki masanın etrafında, ben kuru pilavımı yerken yine goygoy yaptık. dayım, alison'un kaybıyla zor günler geçiriyor ama yine de bizimle birlikte gülüyordu. yılın ancak yarısını ingiltere'de geçiriyor, sonra da yanımıza geliyordu. insan acılarıyla aynı odaya tıkılı kaldığında, acılar deri altına nüfuz ediyor ve etkisini misliyle arttırıyordu. bir şeyler yapmaya devam etmek, konuşmak, eski günlerden bahsetmek, hareket etmek gerekiyordu. sabah kahvaltı etmediğim için, kuru pilavın canına üç dakikada okudum. birkaç güne adana'ya gidecekler ve neneme bakacaklardı, ben de öğlenleri "ne yesek" diye olympos tanrılarına sormaya devam edecektim. tanrılar benden usanacak ve eve git iki yumurta kır, zaten paran yok diye tavsiye vereceklerdi. yumurtanın akını sarısından ustaca ayırdıktan sonra, organik domatesin kabuğunu soyup enfes bir çakallı menemeni yapacaktım. 

biz denize gideceğiz, seni de işe bırakırız dediler. benim işe gidesim yok, ben de sizinle geleyim, bir köşede iki bira içerim kimseye karışmam dedim. annem, allahım sen sabır ver, baban bir gün bile geç kalmadı işine dedi. ben de, artık çalışmak istemediğimi, dünya kupasında oynamak istediğimi ekledim. annemin sabrını sınamayı her zaman sevmişimdir. halı sahaya falan gitme bak, kırk yaşından sonra çok tehlikeli dedi. yok dedim, işe zor gidiyorum bir de halı sahada koşamam.

işe biraz geç kaldım ama arabadan inerken, hiç endişelenmeyin asla geç çıkmıyorum dedim. 17:29 olunca kart basma otomatının başında bekliyorum diye iyice yüzsüzlüğe vurdum. işten atarlarsa sana bakmam, başının çaresine bakarsın dedi. bakacağını biliyordum, her zaman arkamda olacaklardı. biraz şımardım, şımarmayı özlemişim, iyi geldi. 

sanki yüzyıllar öncesinden kalma bir öğlen yemeğinin hatırasını, eski bir defterden okumuş gibiydim. oysa birkaç saat önceydi. şimdiki zaman olur ki, hayali cihan değerdi.

azgın ırmağın köpüklerinde

kafamda birkaç gün çevirip demlenmesini bekledikten sonra temize çektiğim yazılar artık yok. günlerin hızına yetişemiyorum. yılın yarısını geçerken, kavşakta bile yavaşlamadık. selektör yaka yaka, freni patlamış bir kamyondaymışız gibi ilerliyoruz. hani günler, haftalar zaten bitiyor da dört senede bir düzenlenen dünya kupası ne ara geldi de altı günü geride kaldı çözemiyorum. önceden dünya kupasının gelmesi on yıl, yaz mevsimi üç yıl ve bir hafta, yaklaşık üç ay sürerdi. yaz, eğer haftalık aldığın bir işte çalışıyorsan bitmek bilmezdi. 

1996 yazı, patronun kız kaçırdığı için kızın babasından aylarca kaçtığı çılgın bir yazdı. hem  kız kaçırıp hem de kızın babasından kız ile kaçmak, modern dünyada artık karşılığı olmayan bir adrenalin bağımlılığı. epeydir görmüyorum, taraflar risk almak yerine borca girmeyi tercih ediyor. organizasyoncular eninde sonunda kazanır, davetiyeye ya da füze sistemine elden nakit verirken bulursun kendini de bunları anlatmak için buraya gelmemiştim. azgın ırmağın sadece akış yönü belli, ne zaman çağlayacağı ya da yüksekten döküleceğini bilmiyorum. kendi bedenime, sanki bir kütükmüş gibi tutunuyorum sadece. bedenlerimiz, belki de bizi bu ırmakta hayatta tutan kütüklerimizdir ve ırmağın sonundaki dev şelaleden aşağı düşene kadar bize eşlik ediyorlardır. zamanı geldiğinde, kütük aşağı düşer, özgür kalan ruhumuz ise su zerrelerine çarpan ışığın hediyesi gökkuşağının altından geçerek yola devam eder. hayatı bir ırmağa benzeten dört milyonuncu insan olabilirim, sorun değil. herkes ne yapıyorsa neredeyse aynısını yapıyorum yıllardır, başka türlü olabilirdi hissi ise yakıp da küllerini kavanoza koyduğum bir naaş sanki. kavanozun kapağını tam kapatamamışım, bütün küller ilk rüzgarda tüm coğrafyamı kapladı. üzerine bir de yağmur sonrası güneş açtı ki, beyaz küller gümüşten damlalara dönüştü. 

1996 yazı, ortalıkta görünmeyen patronun geride bıraktığı büyük boşlukta akşama kadar küçük televizyondan bir şeyler izleyerek geçmişti. gelen giden olmazdı. zirai ilaç bayisinin kimyasal atmosferinde belki de o yaz bir süper kahramana dönüştüm ama henüz sınanmadım. güçlerim her neyse, ortaya çıkmasını gerektiren bir durum olmadı. belki geçen hafta, bir saniye sonrasında yaşamanın faydasını görmüş olabilirim. 

şöyle ki, çalışmaktan bunaldığım bir öğleden sonrasıydı. beden öğretmeni olan arkadaşlarım, deniz gören bir yamaçta içmeye gideceklerdi. dersleri erkenden bitmişti, evlerine dönecek değillerdi. beni kandırmaları dört saniye sürdü. beşinci saniyenin sonunda motorun arkasındaydım. bir işim var deyip çıkmıştım, senin işin burada diyen de olmamıştı. patronum artık yoktu. kavşaktan çıkarken sol tarafıma bir baktım ki 1996 model turkuaz bir toyota corolla bizi görmemiş, şoförü olacak hanımefendi yol yerine başka her şeye bakıyor. yandan girecek bize, ben mesai saatinde, bir motorun arkasında, altı soğuk birayla birlikte kavgalı olduğum komşunun bahçe duvarına sinek gibi yapışacağım. büyük çarpışmaya bir saniyeden az kala, nasıl olduğunu anlamadığım şekilde kurtulduk. 

paralel evrenler kuramına göre o çarpışma gerçekleşti ve tam o noktada yeni bir yol ayrımı oluştu. arabanın bize çarptığı, motordan düştüğümüz alternatif bir evrende neler olup bitti bunu düşünmek istemiyorum. o yüzden mevcut hayattan, orijinal senaryodan devam ediyorum.

deniz gören yamacımıza motorla vardık, çete oradaydı. motordan indik, duvarın üzerine oturup biralarımızı açarken "ölüyorduk amına koyayım" diye ilk defa konuştuk. yaşamla müjdelenmiş olmanın ferahlığıyla içtiğimiz biralar her zamankinden daha lezzetli geldi. gök daha maviydi, dalgaların köpükleri de daha beyaz. 

sabah, yazıya çeşni katmak ve bir çerçeve oluşturmak için otuza yakın kelime yazmıştım. daha o kısma varamadım. piyano resitali-kara şamdanlı avize-1998 yazı-zidane'ın kafası gibi anahtar kelimeleri yazmışım da bunu kim yazacak, nasıl bağlayacak, giriş-gelişme-sonuç kutsal üçlemesini nasıl mühürleyecek düşünememişim. 

öğleden sonra, oğlumun piyano resitali var okulda, onu izlemeye gideceğim. evde hiç piyano çaldığını görmedim, duymadım. uzmanlar eve gelip baksa, bu evde piyano da yok zaten diyecek ama çamaşırların ayrı bir krallık ilan ettiği bir oda var, işte o odada, çamaşırların ve havluların arasında, güzel bir org var. her bir tuşuna henüz basılmamış bile olabilir, bir hevesle aldık ve o da, scooter gibi neredeyse hiç kullanılmadan tarihin tozlu sayfalarına hızlı bir giriş yaptı. belki okulda çok fazla çaldığından, eve gelince çalmak istemiyordur. ilgisiz bir baba değilim ama çocuğun tam olarak kapasitesini de bilemiyorum. rusça bir afişi baştan sona okuduğunda, rusçayı bu kadar söktüğünü tahmin etmemiştim. neyse, gidip dinleyeceğim yıl sonu gösterisini. deli vahit gibi inanılmaz dönence soloları atar ve salonu hükmü altına alırsa, gözyaşları ve dehşet içinde ayakta alkışlarım. sade bir chopin noktürnü çalarsa, bu da hiç fena değilmiş diye kendimi avuturum. her zaman bir teselli bulurum. en azından hayattayım, bu da bir şey. mesai saatinde henüz açma imkanı bulmadığım bira kutuları etrafımda, yerde yatıyor da olabilirdim. savunacak hiçbir şey yok, suç üstü yakalanmış bir kavimden farkım olmazdı.

geniş bir dünya kupası incelemesi yapacak zamanım ve sabrım kalmadı, maçları izlemeye gayret etsem de eski günlerdeki coşkuma henüz erişmiş değilim. trt'den ve temsil ettiği her şeyden, iran'ı yeni zelanda zanneden cahil, yavşak spikerlerinden nefret ediyorum. her iki senede bir, uluslararası turnuvalarda bu kuruma olan tiksintim tavan yapıyor. bizden neler çaldıklarını, diğer ülkelerin yayınlarında, taraftarlarında, kutlamasında görüyorum. 

başka bir alternatif evrende, okulu bitirdikten sonra amerika'ya çalışmaya giden mimar halimle new york sokaklarında şampiyonluğu kutladığımı, hiç uyumadan işe geldiğimi ve yarınki büyük kutlama için işten izin aldığımı düşünüyorum. knicks forması üzerimde, 5. caddenin köşesinde elimde kahve ile ayılmaya çalıştığımı ve bir hayatın asla tam olarak yetmeyeceğini...

olgunluk çağı

günün menüsünde balık, salata ve içecek vardı. mekana girdim, bir mit ajanı gibi masalarda kimlerin oturduğuna baktım. oturacağım masanın etrafında tanıdık olsaydı yemekten vazgeçecektim, insanlarla gün içinde yeterince ve çoğu zaman haddinden fazla konuşuyordum, bir de yağdan gözü patlamış balığımla bakışırken onları dinleyemezdim. tek bir masa boştu, tanıdık yoktu, yaz kış takım elbise giyen bankacılar da diğer her tarafı doldurmuştu. 

birkaç ay önce kapanan meyhanenin baş garsonu ruşen abi'yle göz temasını kurdum. artık gündüzleri ve alkolsüz bir mekanda çalışıyordu, gecenin köründe son bir duble için aşırı kibarlaşan sarhoşlara hizmet etmek zorunda değildi. herkes cehennem gibi ayıktı, sabah çalışmışlar ve öğleden sonra yine çalışacaklardı. aynısından beş kere daha yapınca, hafta sonu iki günle ödüllendirileceklerdi. bu uzun zamandır böyleydi, altı günden beşe düşmesi bile mucizeydi ve bu mucize herkese vurmamıştı. ruşen abi ile konuşmadan anlaştık. altıncı hissi inanılmaz gelişmişti. birkaç el hareketiyle altı çeşit meze, rakının boyu ve cinsi, ara sıcaklar, karidesin sebzeli mi yoksa sadece tereyağlı mı olacağını anlayan bu adam için öğlen menüsü çocuk oyuncağıydı. 

balık ve salata aynı zamanda geldi, ruşen abi menüde yer alan içeceği unutmuştu. bankacılar sürekli bir şey istiyordu, 80'lerin sonunda new york borsasından fırlamış o broker'ların binlerce kez fotokopisi çekildikten sonra beti benzi atmış versiyonları gibilerdi. ceketler sandalyenin arkasında, kravatlar ise güveçteki karidesi her an öpecekmiş gibi tetikte. kravat iğneleri de yoktu. kravat iğnesini en son lisedeyken, bond çantayla okula gelen bir herifte görmüştüm. yaşıtımız değildi de, sanki kamu hizmetiyle cezalandırılan müflis bir iş adamıydı. bir dönem okula gelip gitmek zorundaymış gibi altın tokalı deri çantasıyla, kravat iğnesiyle ve altın çerçeveli gözlüğüyle ortalıkta dolaşırdı. 

içeceğimi unuttuklarını söylemedim, yeni aldığım ve bu sefer peşine düşmekte kararlı olduğum bazı planlar vardı. zayıflamam ve daha sağlıklı olmam gerekiyordu. hafta sonu kampında, ufak bir tepeye tırmanırken sanki kuyruğuma kum dolu teneke bağlamışlar gibi patinaj atmıştım. tepe büyüyüp dağ olmuş ve zirvesini göstermeyen bir canavara dönüşmüştü. iki senedir dağ yürüyüşlerini bırakmıştım, hareketi azaltmış ve çok fazla maç izlemiştim. sonunda kendimi bıktırmayı başarmıştım. öğlen oynanacak liverpool-chelsea maçı bile umurumda değildi, kampta, çamların arasında ve medeniyetten yeterince uzaktaydım. cuma akşamından gelmiştik, iki gece geçirecektik. ya yetmezse diye yedi erkeğe yüz bira, on kilo et, kanat, ciğer, kırk ekmek, dev bir sac, otuz yumurta ve dört paket mantarla üç kalıp peynir almıştık. olası bir felakette, dengeli beslenerek üç ay hayatta kalabilirdik. bir pikap, bir de büyükçe hafif ticari ağzına kadar erzak doluydu. sanki aç kabilelere insani yardım götürürken kaybolan birleşmiş milletler konvoyuyduk. hepimizin keyfi öyle yerindeydi ki, genç kızlar gibi kıkırdıyorduk. şarkılar, türküler, yolluk olsun diye alınan fakat toplam hesaba dahil olmayan biralarla akşam olmadan yerimize varmıştık.

önce çadırları kurduk, bira dolaplarını büyükten küçüğe piramit yaptık. firavunlar ve piramitleri inşa eden ustalar gibiydik. herkes bir işin ucundan tutuyor, birbirine laf sokuyor ve kahkahalarla ormanın kadim sakinlerinin huzurunu kaçırıyordu. ilk akşamın yemeği, türksat uydusu kadar büyükçe bir çanakta yaptığımız sac kavurma oldu. orman, orman olalı böyle bir ziyafet görmemişti. oralarda dolaşan iki üç ayı olsa, onlar bile tok kalkardı masadan fakat ayılar pek uğramazdı o taraflara. 

saatler su gibi aktı gitti, pazar öğlene doğru evlere dağıldık. tütsülenmiş ve kutsanmıştık. bira kutularını eritebilsek ufak çaplı bir roket yapardık ama zaman kalmamıştı. 

pazartesi sabahı, sanki kırk bin yıl öncesinde tek derdi ateş ve et olan bir neandertal değilmiş gibi kalktım işe geldim. bir süre içmeyecek ve temiz beslenecektim. sabah erken kalkıp yürüyüş yapacak, ara öğünde çiğ badem zıkkımlanacaktım. son bir senede yaptıklarım beni ufak bir rampada su kaynatan eski ford kamyonlara çevirmişti.

yeterince bira içmiştim. o yüzden menüde balık, salata görünce bunun iyi başlangıç olacağını düşündüm. ruşen abi, menüde yer alan içeceğimi getirse bile zaten içmeyecektim. belki de bunu bile hissetmişti. birkaç gün sonra yazacağım yazıda ondan bahsedeceğimi ve yazının sonunda, her şeyin bir açıklaması olduğunu dehşet içinde fark edeceğimi çoktan biliyordu. artık gazlı içecek yoktu, iki ayda on kilo verecektim. 

kahrolası plan buydu.

hafif ticari, fil ve elektrikli katamaran

filli olması kaydıyla iki, normal olursa üç birasına oynadığımız okeyi kaybedince; kendimizi her zamanki yerimizde, ufak bir tekel bayinin tavanlara kadar içki dolu raflarının arasında bulduk. kaybedenler, kazananlara ki bunlar kars vilayetinde doğmuş beden eğitimi öğretmenleridir, carlsberg'in yeni çıkardığı siyah kutulu, yüksek alkollü elephant birasından ikişer tane aldı. sonra sanayide dükkanı olan arkadaşımızın hafif ticarisine atlayıp bu biraları içecek bir yer aradık. limanın sonu karanlıklara gömülmüştü, polisler bizi bulamaz ve ellerinde tablet ile kimliklerimizi sorgulayamazlardı. onlar da biz de bıkmıştık aynı şeyleri yaşamaktan, iş çıkışı deniz manzarasına karşı birer bira içip evlerimize olaysız dağılmanın bile tadı kaçmıştı. 

o yüzden limanın ucu güvenliydi, hava ise mayıstan beklenmeyecek denli soğuktu. uzatmaları oynayan bir kırlangıç fırtınası vardı sanki, hafif ticarinin kaloriferini kökleyip açma halkalarına işinin ehli kürekçiler gibi asıldık. ilk yudum, ciğerimizin yangınına tam zamanında yetişti ve isabetli bir atış yaptı. arabanın ışıklarını kapattık. karanlık bir denizin kıyısına değil de düz dünyanın kenarına gelmiştik sanki. ilerlesek düşecektik ama biz ilerleyip düşmeyelim diye tel örgüler çekilmişti. tel örgüler, iki dünyayı birbirinden ayıran bir bıçak gibi muntazam çekilmişti. telin diğer tarafıyla, bizim tarafın pek bir alakası yoktu. fiziksel mesafe taş çatlasın yirmi metreyken, sınıfsal mesafe yıldızlar arasıydı. ışık yılı ile ancak ölçülürdü, metreler yetmezdi.

telin diğer tarafında cıncık gibi parlayan bir katamaran vardı, demirlemişti ve salon kısmında müreffeh insanlar hoşça vakit geçiriyordu. katamaranın yelken direği yoktu, acaba bakım için sökmüşler midir diye etrafı kolaçan ettim, direksizdi. en az yirmi dört metrelik bir bebekti bu, dev dizel motorlarıyla rüzgara minnet etmeyen bir motoryattı belki de. arabadan inip tel boyunca, elimde filli birayla yürüdüm. bir zamanlar teknelerle, denizcilikle, okyanus aşırı yolculuklarla, bunu başarmış insanlarla epey ilgilendiğimden sektöre uzak değildim ama çift gövdesinin üzerinde bir kuğu gibi yükselen bu katamarandan daha önce görmemiştim. teknenin kıçında yazan ismi okudum, internette aratınca bunun elektrikli bir katamaran olduğunu ve yüksek verimli güneş panellerinden sağlanan enerjiyle sınırsız menzile sahip olduğunu öğrendim. sahibi, hamann construction'un başkanı gregg hamann'mış. gregg, bu sene başında suya indirilmiş seksen feet'lik katamaranında kaliteli bir şarap içerken, seksen feet ve bir tel örgü ötesinde, elimde kara kutulu bir birayla ben vardım. aynı anda aynı yerdeydik gregg ile. onun büyük dedesi, 1890 yılında illinois'te ilk şirketini kurarken benim büyük dedelerime dair tek bir iz bile yoktu. kafaları karışık bir şekilde nereye göç edeceklerini sabah tartışıp öğleden sonra unutuyor, boş veriyor ve kahvede kağıt oynuyorlardı muhtemelen. kaybeden, kazanana ne alıyordu acaba o zaman? fil diye bir hayvanın varlığından bihaber, sarı sıcak günlerde, kısa ömürlerinde, 136 sene sonra ne olacağını zerre tahayyül etmeden yaşanmış ve çoktan bitmiş hayatlar. 

gregg'in dedesi charles h. hamann'ın 1900'lere on sene kalmışken kurduğu şirket, torununun torununa 24 metrelik bir katamaran aldırmıştı ve gregg'in röportajına bakılırsa bu ilk tekneleri değildi:

Yeni yatını, “macera teknesi” olarak konumlandırdığını, yazları Akdeniz’de, kışları ise Kızıldeniz’de geçireceğini belirten Hamann, “Bunun ötesinde, daha uzaklara, Hint Okyanusu’na gitmeyi umuyorum. Daha büyük bir tekne almamın bir nedeni de dünyanın çok uzak bölgelerine seyahat etmek istemem ve bu da bunu gerçekleştirecek platform olmalı” dedi.

Torunlarını da yatta ağırlamayı planlayan Hamann, tıpkı kendi çocuklarının ailenin önceki yatında olduğu gibi, onların da denizdeki hayatla iç içe büyümesini umuyor. Bu çok kuşaklı vizyonu yansıtan Gloriamaris, özel bir çocuk odası, flybridge jakuzisi ve genç aile üyelerini tüplü dalışla tanıştırmak için özel imkanlarla donatıldı.

Teknenin inşasında karbon ayak izinin azaltılmasını da göz önünde bulundurduklarını belirten Hamann, “Hayatımın çoğunu suda geçirdim ve seyir, balıkçılık veya dalışla ilgili beni her zaman rahatsız eden şeylerden biri de karbon ayak izidir” dedi.

karanlığa saplanmış bir kılıç gibi rüzgarda hafiften sallanıp röportajın tamamını okudum, karbon ayak izimden şimdiye kadar rahatsız olmamıştım, hayatımın çoğunu karada, çalışarak geçirmiştim. okul sıralarında oturduğum onca yıldan sonra, şimdi de oturarak çalışıyordum. ekrana eğilmekten bir jumbo karides gibi olmuştum, okyanuslarla olan ilişkim bu kadardı. diplerde dolaşan, kendi elektriğiyle kavrulan fener balıkları benden iyi durumdaydı, geçen ay elektriğe üç bin lira ödemiştim. hayatta kalmanın maliyetleri her geçen gün artıyordu. torunlarıma pek bir şey bırakamayacaktım. 136 sene sonra ise benden geriye sadece bu kelimeler kalacaktı. 

yüksek alkollü ve filli bira kanıma karışmıştı, katamaranı biraz daha izleyip arabaya geri döndüm. üşümüştüm. dizel motorlu hafif ticariyi çalıştırdık. ikinci birasını bitiren, bu teknedekiler bizim kadar mutlu değildir diye bir hipotez savurdu ortaya. hafif ticarinin açılmayan camının ardından katamarana son kez baktım. mutlu görünüyorlardı. özel şefleri sanki o akşam için en az kendisi kadar özel bir şey pişirmişti. karbon ayak izinden pek şikayet ediyormuş gibi görünmüyorlardı. 

akşam yemeği yememiştik, iki biranın verdiği yetkiyle beyin söğüş de yapan bir kebapçıya sığındık. kendi beynimiz yetmezmiş gibi takviye söyledik, hepimiz şimdilik hayattaydık, hafta sonu kampa gideceğimiz için teknedekilerden bile mutluyduk. eti, yayladaki kasabımızdan sipariş etmiştik, kim ne getirecek planlamıştık, hanımlardan izinleri koparmıştık. 

karbon ayak izlerimiz bizim peşimizden, nereye gitsek geliyordu. gregg'in büyük dedeleri de, benim büyük dedelerim gibi çoktan toprağın altında, olanlardan bihaber yatıpduruyordu.